Phong Tục Đón Tết Của Người Việt: Từ Cúng Ông Táo Đến Mùng 3 Tết
Tối 29 Tết năm ngoái, mình đang vội vã chuẩn bị mâm cúng giao thừa thì cháu gái 7 tuổi hỏi: "Cô ơi, tại sao phải cúng vậy cô? Tại sao phải dọn nhà trước Tết? Tại sao mùng 1 Tết không được quét nhà?" Câu hỏi tưởng đơn giản nhưng khiến mình nhận ra: thế hệ trẻ bây giờ đang dần mất đi sự hiểu biết về những phong tục đẹp đẽ của dân tộc mình. Không phải vì các con không muốn biết, mà vì chúng ta - những người lớn - chưa thực sự giải thích rõ ràng về ý nghĩa sâu sắc đằng sau mỗi nghi lễ Tết.
Hôm nay, nhân dịp Tết Bính Ngọ 2026 đang đến gần, Nắng House xin phép được tổng hợp lại những phong tục đón Tết truyền thống của người Việt, từ ngày 23 tháng Chạp cho đến hết mùng 3 Tết. Mỗi phong tục đều mang một ý nghĩa đẹp đẽ, thể hiện lòng hiếu thảo với tổ tiên, tình yêu thương gia đình và niềm tin vào một năm mới tốt lành.
23 Tháng Chạp: Tiễn Ông Táo Về Trời
Ý Nghĩa Phong Tục
Theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam, mỗi gia đình đều có ba vị thần bếp (Ông Táo) trông nom, ghi chép mọi việc tốt xấu trong nhà. Đến ngày 23 tháng Chạp, ba vị thần này sẽ về trời báo cáo với Ngọc황제 về cuộc sống của gia đình trong năm qua.
Vì vậy, lễ cúng ông Táo không chỉ là nghi lễ tâm linh mà còn là dịp để gia đình nhìn lại một năm đã qua, sám hối những điều không tốt và hy vọng năm mới tốt đẹp hơn.
Chuẩn Bị Mâm Cúng
Lễ vật chính:
3 con cá chép giấy (hoặc cá chép sống) - tượng trưng cho phương tiện để ông Táo cưỡi về trời
Mũ giấy, áo giấy cho ông Táo
Hoa quả tươi (5 loại)
Xôi, chè, bánh kẹo
Rượu hoặc nước mía
Giờ cúng: Thường vào buổi trưa hoặc chiều ngày 23 tháng Chạp
Lưu ý quan trọng: Sau khi cúng xong, cần vệ sinh bếp thật sạch sẽ. Đây là thời điểm tốt nhất để tẩy rửa toàn bộ bếp, từ mặt bếp, máy hút mùi, tường bếp đến sàn nhà.
Mẹo từ Nắng House: Sử dụng nước rửa bát Earth Choice hương chanh để rửa sạch các dụng cụ cúng, và nước lau sàn Earth Choice để lau sàn bếp sạch bóng, tạo không gian trong lành đón ông Táo về trời. Công thức organic an toàn, hương thơm tự nhiên giúp nhà cửa thơm tho mà không lo hóa chất độc hại.
Phong Tục Hiện Đại
Nhiều gia đình sống ở chung cư không có điều kiện thả cá chép sống xuống sông. Bạn có thể:
Dùng cá chép giấy thay thế
Hoặc đốt vàng mã cá chép bằng giấy
Sau đó mang cá chép sống đến các điểm thả cá được chính quyền cho phép (ao, hồ công viên) thay vì thả xuống sông, kênh rạch gây ô nhiễm
Từ 24 Tháng Chạp Đến 29 Tết: Tổng Vệ Sinh, Chuẩn Bị Đón Tết
Ý Nghĩa: "Tiễn ông Táo, đón ông Địa"
Sau khi tiễn ông Táo, gia đình bắt đầu giai đoạn chuẩn bị Tết quan trọng nhất: dọn dẹp nhà cửa, giặt giũ, nấu nướng.
Theo quan niệm dân gian, dọn nhà trước Tết không chỉ để đón khách mà còn để "quét sạch vận xui" của năm cũ, đón vận may năm mới vào nhà.
Công Việc Cần Làm
Dọn dẹp toàn diện:
✅ Lau dọn bàn thờ, tủ thờ
✅ Quét trần nhà, lau bụi tường
✅ Lau cửa kính, gương sạch bóng
✅ Tẩy rửa bếp, nhà vệ sinh
✅ Lau sàn nhà sạch sẽ
Giặt giũ:
✅ Giặt chăn màn, ga gối, rèm cửa
✅ Giặt quần áo, đồ đạc
✅ Giặt áo dài Tết
Chuẩn bị thực phẩm:
✅ Nấu bánh chưng, bánh tét
✅ Làm mứt, dưa món
✅ Mua sắm thực phẩm tươi sống
Trang trí nhà cửa:
✅ Mua hoa đào, hoa mai
✅ Treo câu đối, tranh Tết
✅ Cắm hoa tươi
Gợi ý từ Nắng House: Đây là thời điểm cả nhà cùng chung tay dọn dẹp. Để tiết kiệm thời gian và công sức, bạn nên chuẩn bị sẵn đầy đủ sản phẩm vệ sinh:
Nước giặt Hygiene 2800ml để giặt chăn màn, quần áo - thơm lâu 72 giờ
Nước lau sàn Earth Choice - hương bạc hà tự nhiên tạo cảm giác sảng khoái
Sáp thơm Felce Azzurra để khử mùi, giữ nhà luôn thơm tho đón khách
Mua combo sản phẩm sẽ tiết kiệm hơn và đảm bảo đủ dùng cho cả mùa Tết.
30 Tết (Giao Thừa): Đêm Giao Thừa Linh Thiêng
Ý Nghĩa
Giao thừa là khoảnh khắc giao thời giữa năm cũ và năm mới, được xem là thời điểm linh thiêng nhất trong năm. Đây là dịp cả gia đình sum họp, cùng nhau nhìn lại năm cũ và chào đón năm mới.
Phong Tục Giao Thừa
1. Cúng giao thừa
Mâm cúng giao thừa thường có:
Bánh chưng/bánh tét
Giỗ chả, nem rán, thịt kho
Xôi, chè
Hoa quả ngũ quả
Rượu, trà
Giờ cúng: Trước 12h đêm (thường từ 23h)
2. Mở cửa đón lộc
Đúng 0h ngày mùng 1 Tết, mở cửa chính để đón "lộc trời" vào nhà. Theo quan niệm, người đầu tiên bước vào nhà (xông đất) sẽ mang vận may cho gia đình cả năm.
3. Mừng tuổi, chúc Tết
Con cháu chúc Tết ông bà, cha mẹ, người lớn mừng tuổi con cháu bằng tiền lì xì màu đỏ.
Điều nên làm:
✅ Sum họp gia đình, ăn uống vui vẻ
✅ Chúc nhau những lời tốt đẹp
✅ Mặc quần áo đẹp, sạch sẽ
✅ Giữ tâm trạng vui vẻ, tích cực
Điều kiêng cữ:
❌ Không cãi vã, chửi bới
❌ Không đập vỡ đồ đạc
❌ Không nói những lời xui xẻo
❌ Không mặc đồ đen (theo quan niệm)
Mùng 1 Tết: Ngày Đầu Năm Mới
Ý Nghĩa
Mùng 1 Tết là ngày đầu tiên của năm mới, được xem là ngày quan trọng nhất quyết định vận may cả năm. Mọi việc làm, lời nói đều phải thật cẩn thận.
Phong Tục Mùng 1 Tết
1. Xông đất (Xông nhà)
Gia chủ sẽ mời người có tuổi tốt (tuổi đẹp, làm ăn phát đạt, gia đình hạnh phúc) vào xông nhà đầu năm, mang lại may mắn.
2. Đi chùa, đi lễ
Nhiều người có tập quán đi chùa, đền thờ vào sáng mùng 1 để cầu bình an, sức khỏe, may mắn cho gia đình.
3. Cúng mâm mùng 1
Tiếp tục cúng tổ tiên, thần linh để tỏ lòng thành kính và cầu cho năm mới tốt lành.
4. Ăn chay (tùy gia đình)
Một số gia đình có tập quán ăn chay trong ngày mùng 1 để thanh tịnh thân tâm.
Điều nên làm mùng 1:
✅ Thức dậy sớm, mặc quần áo đẹp
✅ Chúc Tết người thân, hàng xóm
✅ Đi thăm ông bà, họ hàng
✅ Nói những lời tốt đẹp
✅ Cho tiền lì xì trẻ em, người già
Điều kiêng cữ mùng 1:
❌ Không quét nhà (tránh quét mất tài lộc)
❌ Không đổ rác ra ngoài
❌ Không giặt giũ, phơi quần áo
❌ Không mượn tiền, đòi nợ
❌ Không cãi vã, nói tục
Mùng 2 Tết: Ngày Của Con Dâu Về Nhà Ngoại
Ý Nghĩa
Theo phong tục miền Bắc, mùng 2 Tết là ngày con gái đã lấy chồng về thăm nhà ngoại, mang theo quà biếu cha mẹ đẻ. Đây là dịp sum họp gia đình nội ngoại.
Phong Tục Mùng 2
Về nhà ngoại:
Con dâu, con rể mang quà Tết về thăm ông bà ngoại, cha mẹ đẻ
Quà thường gồm: bánh kẹo, rượu, trái cây, tiền mừng tuổi
Khai hạ (Khai bút, khai thác):
Ngày mùng 2 cũng là ngày khai hạ - bắt đầu làm việc trong năm mới
Các nghệ nhân viết chữ, thợ thủ công bắt đầu làm việc để cầu may
Lưu ý miền Nam:
Miền Nam, mùng 2 là ngày khai trương, mở hàng đầu năm
Các cửa hàng, cơ sở kinh doanh mở cửa trở lại
Mùng 3 Tết: Ngày "Cháy Nhang" - Dọn Dẹp Nhà Cửa Trở Lại
Ý Nghĩa
Theo quan niệm dân gian, mùng 3 Tết là ngày "cháy nhang" - hết thời gian cúng tổ tiên liên tục, bắt đầu trở lại công việc thường ngày.
Phong Tục Mùng 3
Dọn dẹp nhà cửa:
Bắt đầu quét nhà, đổ rác (đã được phép sau 3 ngày kiêng)
Giặt giũ quần áo đã mặc 3 ngày Tết
Vệ sinh lại nhà cửa sau khi đón khách
Trở lại công việc:
Chuẩn bị tinh thần cho công việc, học tập sau Tết
Một số người bắt đầu đi làm trở lại
Lưu ý dọn dẹp sau Tết:
Sau 3 ngày Tết, nhà cửa thường bẩn do khách khứa ra vào đông. Đây là lúc cần dọn dẹp lại toàn bộ:
Quét nhà, lau sàn sạch sẽ
Giặt khăn bàn, khăn trải giường đã dùng
Vệ sinh lại bếp, nhà vệ sinh
Sắp xếp lại đồ đạc gọn gàng
Thông Điệp Từ Nắng House: Giữ Gìn Phong Tục Đẹp, Đón Tết An Lành
Tết không chỉ là dịp để nghỉ ngơi, mà còn là cơ hội để chúng ta - những người con Việt - gìn giữ và truyền bá những phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc cho thế hệ sau.
Mỗi nghi lễ Tết đều mang một ý nghĩa sâu sắc:
Cúng ông Táo: Lòng biết ơn những điều nhỏ nhặt hàng ngày
Dọn nhà đón Tết: Làm mới bản thân, tinh thần lẫn vật chất
Giao thừa: Trân trọng giây phút sum họp gia đình
Mùng 1 Tết: Khởi đầu năm mới với tâm thế tích cực
Mùng 2 Tết: Tình thương yêu, gắn kết gia đình
Mùng 3 Tết: Trở lại công việc với niềm tin mới
Tại Nắng House, chúng mình luôn mong muốn đồng hành cùng mọi gia đình Việt trong mỗi dịp Tết. Không chỉ cung cấp những sản phẩm vệ sinh, giặt giũ an toàn, organic từ thiên nhiên, mà còn muốn chia sẻ những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp.
Một cái Tết trọn vẹn không chỉ là nhà cửa sạch đẹp, đồ ăn ngon lành, mà còn là sự ấm áp của tình thân, sự hiểu biết về nguồn cốt, và niềm tin vào một năm mới tốt đẹp hơn.
Nắng House xin chúc quý khách hàng và gia đình một năm Bính Ngọ 2026 tràn đầy sức khỏe, hạnh phúc, tài lộc và thành công! 🎊
Ghé thăm Nắng House ngay hôm nay để sắm đủ sản phẩm vệ sinh an toàn cho cả gia đình đón Tết nhé!
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Tại sao ngày 23 tháng Chạp phải cúng cá chép?
Theo truyền thuyết dân gian, cá chép có khả năng hóa rồng, bay lên trời. Vì vậy, người ta dùng cá chép làm "phương tiện" để ông Táo cưỡi về trời báo cáo với Ngọc Hoàng. Đây là biểu tượng của sự may mắn, thăng tiến.
2. Mùng 1 Tết có được quét nhà không?
Theo quan niệm dân gian, mùng 1 Tết không nên quét nhà vì sợ "quét mất tài lộc". Tuy nhiên, đây chỉ là tập quán tâm linh. Nếu nhà quá bẩn, bạn vẫn có thể quét nhẹ nhàng, nhưng không đổ rác ra ngoài.
3. Người xông đất cần có tuổi như thế nào?
Người xông đất nên là người có tuổi hợp với tuổi gia chủ (theo lịch âm), làm ăn phát đạt, gia đình hạnh phúc, tính tình hiền hòa. Tránh chọn người đang gặp vận xui, ốm đau hoặc gia đình có tang.
4. Tết có bắt buộc phải ăn chay mùng 1 không?
Không bắt buộc. Ăn chay mùng 1 chỉ là tập quán của một số gia đình theo đạo Phật hoặc muốn thanh tịnh đầu năm. Nhiều gia đình vẫn ăn mặn bình thường.
5. Tại sao 3 ngày Tết không nên giặt giũ?
Theo quan niệm, 3 ngày Tết là thời gian nghỉ ngơi sau một năm làm việc vất vả. Giặt giũ được xem là "làm việc", phá vỡ không khí nghỉ lễ. Ngoài ra, nước thải từ giặt giũ có thể "rửa trôi" tài lộc.
6. Mùng 2 Tết chỉ dành cho con gái về thăm nhà ngoại?
Truyền thống miền Bắc, mùng 2 Tết là ngày con gái về thăm nhà ngoại. Tuy nhiên, ở miền Nam, phong tục này linh hoạt hơn, có thể về thăm bất cứ ngày nào trong dịp Tết. Quan trọng là sự sum họp, không nhất thiết phải đúng ngày.
7. Tết này nên chuẩn bị gì để dọn nhà hiệu quả?
Bạn nên chuẩn bị đầy đủ các sản phẩm vệ sinh: nước lau sàn, nước rửa bát, nước giặt, sáp thơm... Ưu tiên chọn sản phẩm organic, an toàn từ thiên nhiên như các sản phẩm tại Nắng House. Mua sớm để tránh tăng giá và hết hàng vào cao điểm.
