Cách khử mùi sơn mới, mùi nhà mới nhanh và an toàn

Bạn biết không, sơn tường thông thường có thể thải ra hơn 300 loại hợp chất hữu cơ bay hơi (VOC) trong vài tuần đầu? Nghe thì có vẻ đáng ngại, nhưng tin tốt là - có cách xử lý đơn giản lắm!

Mới sơn lại nhà hay dọn vào nhà mới, vấn đề mùi sơn nồng nặc là điều ai cũng gặp phải. Nhất là những phòng kín điều hòa - mùi cứ "lảng vảng" không chịu đi. Nhiều bạn lo lắng cho sức khỏe gia đình, đặc biệt nhà có trẻ nhỏ hay bà bầu thì càng thêm phần lo.

Bài viết này sẽ giải thích rõ mùi sơn thực ra là gì, có hại đến mức nào, 8 cách khử mùi từ nguyên liệu tự nhiên đến giải pháp hiệu quả cao - và quan trọng nhất là bao lâu thì mùi hết hẳn để bạn lên kế hoạch dọn vào nhà cho yên tâm.

Mùi sơn mới có hại không? VOC là gì?

Mùi sơn nồng nặc mà bạn ngửi thấy đó chính là VOC - Volatile Organic Compounds, tức là các hợp chất hữu cơ bay hơi. Nói đơn giản hơn: đây là các chất hóa học bốc hơi ra từ sơn ướt khi lớp sơn đang khô.

Sơn tường chứa nhiều thành phần: dung môi, nhựa, pigment màu... Khi sơn tiếp xúc với không khí, các chất dung môi và một số hóa chất khác bốc hơi ra ngoài - tạo nên cái mùi đặc trưng mà mình hay gọi là "mùi sơn mới".

Ảnh hưởng sức khỏe thực tế như thế nào?

Theo thông tin từ EPA (Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ), tiếp xúc ngắn hạn với VOC ở nồng độ cao có thể gây đau đầu, chóng mặt, kích ứng mắt - mũi - họng, buồn nôn. Tiếp xúc lâu dài ở nồng độ rất cao (thường là trong môi trường công nghiệp) có thể ảnh hưởng đến gan và thận.

Tuy nhiên, bạn đừng quá hoảng sợ vì trong điều kiện nhà ở thông thường, mức độ tiếp xúc thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng nguy hiểm. Quan trọng là không ở phòng mới sơn kín hoàn toàn trong thời gian dài.

Ai cần thận trọng nhất?

• Trẻ nhỏ dưới 3 tuổi (phổi đang phát triển, nhạy cảm hơn)

• Phụ nữ mang thai (đặc biệt 3 tháng đầu)

• Người cao tuổi

• Người có bệnh hen suyễn, viêm phổi, bệnh hô hấp

Tin vui: Sơn gốc nước hiện đại (water-based paint) có hàm lượng VOC thấp hơn nhiều so với sơn gốc dầu truyền thống. Và phần lớn VOC sẽ bay hơi trong 3-7 ngày đầu - sau đó mức độ giảm xuống rất nhanh.

5 cách khử mùi sơn mới bằng nguyên liệu tự nhiên

Những thứ này bạn thường có sẵn ở nhà, chi phí rất thấp mà hiệu quả khá tốt.

1. Than hoạt tính - "máy hút mùi" tự nhiên

Đây là một trong những cách hiệu quả nhất. Than hoạt tính có cấu trúc xốp siêu nhỏ, hấp thụ VOC và mùi rất tốt.

Cách dùng: Đặt 3-5 túi than hoạt tính (mỗi túi 100-200g) rải đều quanh phòng. Thay than sau 3-5 ngày. Bạn có thể mua túi than hoạt tính ở các siêu thị hoặc shop online với giá khoảng 30-50k/túi.

2. Giấm trắng - rẻ mà hiệu quả bất ngờ

Acid acetic trong giấm có khả năng trung hòa nhiều hợp chất gây mùi. Đặt 2-3 bát giấm trắng trong phòng qua đêm là xong. Sáng hôm sau đổ đi. Mùi giấm tự bay hơi nhanh, không lo bị ngộ độc giấm hay gì đâu nhé.

3. Baking soda - vừa hút ẩm vừa khử mùi

Rắc một lớp mỏng baking soda lên sàn nhà (hoặc đặt trong bát nhỏ quanh phòng). Để 24 giờ rồi hút bụi sạch. Baking soda hút ẩm rất tốt, mà ẩm chính là thứ "giữ" mùi sơn lâu hơn.

4. Hành tây cắt đôi - mẹo dân gian kinh điển

Nghe lạ nhưng cực hiệu quả đấy! Cắt 2-3 củ hành tây làm đôi, đặt mặt cắt hướng lên trên trong phòng. Hành tây hấp thụ mùi sơn rất tốt nhờ các sulfur compound bên trong. Để qua đêm rồi vứt bỏ - không ăn lại nhé vì đã hút hết chất độc vào rồi.

5. Cà phê xay - hút mùi kiêm tạo hương dễ chịu

Đặt 2-3 bát cà phê xay (loại rẻ nhất cũng dùng được) quanh phòng. Cà phê vừa hút mùi sơn vừa tỏa hương thơm nhẹ nhàng. Thay sau 2-3 ngày.

Mẹo vàng kết hợp: Dùng than hoạt tính + giấm + thông gió tốt cùng lúc = hiệu quả tăng gấp 3. Đây là combo mình hay dùng nhất.

Xem thêm: 10 mẹo khử mùi tự nhiên không cần hóa chất cho nhiều tình huống khác trong nhà.

3 cách khử mùi nhà mới hiệu quả nhất

1. Thông gió tối đa - quan trọng nhất, không thể bỏ qua

Đây là bước số 1 và quan trọng nhất, không có giải pháp nào thay thế được. Mở toàn bộ cửa sổ, cửa chính, cửa phòng. Dùng quạt hút hoặc quạt đứng hướng ra ngoài để đẩy không khí từ trong ra. Không khí lưu thông càng tốt, VOC bay hơi càng nhanh.

Thông gió liên tục ít nhất 3-5 ngày đầu sau khi sơn xong. Ban ngày mở cửa tối đa, tối tối ít nhất mở một cửa sổ nhỏ.

Lưu ý: Nếu trời mưa hoặc độ ẩm cao, mở cửa sổ nhưng bật thêm quạt để không khí lưu thông - đừng để phòng kín vì ẩm sẽ làm mùi sơn lâu hơn.

2. Đặt cây xanh hút khí độc

Đây không chỉ là mẹo dân gian - nghiên cứu NASA Clean Air Study từng chỉ ra một số loài cây có khả năng hấp thụ VOC nhất định. Tuy nhiên cần lưu ý rằng cây xanh hỗ trợ, không thay thế thông gió.

Những cây phù hợp và dễ sống ở Việt Nam:

• Lưỡi hổ (Sansevieria): Hấp thụ formaldehyde và VOC rất tốt, sống được trong điều kiện ít ánh sáng

• Trầu bà (Pothos): Dễ chăm, hút nhiều loại VOC, để được góc tối

• Cây kim tiền (Zamioculcas): Chịu khô, ít cần tưới, lọc không khí hiệu quả

Đặt 2-3 chậu mỗi phòng là đủ. Bonus: nhà có thêm cây xanh thì đẹp hơn hẳn!

3. Máy lọc không khí (nếu gia đình có trẻ nhỏ)

Không bắt buộc, nhưng nếu gia đình bạn có con nhỏ dưới 3 tuổi hoặc bà bầu, đây là đầu tư rất đáng. Chọn máy lọc có bộ lọc HEPA kết hợp than hoạt tính - loại này hiệu quả nhất với VOC. Chạy liên tục trong tuần đầu sau khi sơn.

Xem thêm: Bí kíp khử mùi nhà tắm mùa nồm ẩm nếu phòng tắm mới sơn của bạn cũng cần xử lý mùi.

Bao lâu mùi sơn mới hết hẳn?

Câu hỏi mà ai cũng hỏi trước khi dọn vào nhà mới sơn - đây là timeline thực tế bạn cần biết:

Sơn gốc nước (water-based) - sơn tường thông thường:

• Mùi giảm rõ rệt sau 2-3 ngày

• Gần như hết sau 1-2 tuần

• VOC phần lớn bay hơi trong 3-7 ngày đầu

Sơn gốc dầu (oil-based) - sơn cửa gỗ, sắt:

• Mùi nặng hơn sơn gốc nước nhiều

• Cần 1-2 tuần mới giảm rõ rệt

• Hết hẳn có thể mất 2-4 tuần

Sơn epoxy/sơn công nghiệp:

• Mùi rất nồng, có thể mất 2-4 tuần trở lên

Lưu ý an toàn quan trọng khi ở nhà mới sơn

Sơn phòng trẻ trước ít nhất 2 tuần

Nếu bạn đang chuẩn bị phòng cho bé, hãy sơn trước khi dọn vào nhà ít nhất 2 tuần. Tốt nhất là chọn loại sơn "Low VOC" hoặc "Zero VOC" dành riêng cho phòng trẻ em - các hãng sơn lớn đều có dòng này, giá chỉ cao hơn một chút nhưng an tâm hơn nhiều.

Không ngủ trong phòng mới sơn ngay

Ít nhất thông gió 3-5 ngày trước khi ngủ lại. Nếu buộc phải ở sớm hơn (ví dụ cả nhà chỉ có một phòng), mở cửa sổ suốt đêm và bật quạt hướng ra ngoài.

Đeo khẩu trang khi sơn hoặc ở gần

Khi tiếp xúc gần với sơn ướt (đang sơn, vào phòng ngay sau khi sơn xong), hãy đeo khẩu trang N95 hoặc khẩu trang than hoạt tính. Khẩu trang thông thường không lọc được VOC.

Không dùng chất tẩy mạnh để "đè" mùi sơn

Một số người nghĩ dùng amoniac hoặc thuốc tẩy Javel sẽ phá được mùi sơn - ngược lại, điều này có thể tạo phản ứng hóa học nguy hiểm hơn. Đừng làm vậy.

Sau khi mùi sơn đã giảm - lúc này mới dùng sản phẩm thơm phòng

Khi mùi sơn đã giảm đáng kể (thường sau 1-2 tuần), lúc này bạn có thể đặt sáp thơm Felce Azzurra trong phòng để giữ hương thơm nhẹ nhàng - sản phẩm từ Ý với chiết xuất thực vật tự nhiên, lưu hương 30-45 ngày. Hoặc xịt nhẹ xịt tinh dầu Abura vào không gian sau khi thông gió xong.

Lưu ý quan trọng: Không dùng sản phẩm thơm phòng khi mùi sơn còn nặng - chờ đến khi mùi đã giảm nhiều rồi mới dùng để giữ hương.

Tham khảo thêm: Cách khử mùi hôi nhà vệ sinh hiệu quả cho những góc nhỏ hay bị bỏ quên.

Câu hỏi thường gặp về mùi sơn mới

Mùi sơn mới có gây ung thư không?

Theo các tổ chức y tế quốc tế, tiếp xúc ngắn hạn với mùi sơn trong điều kiện nhà ở thông thường không được ghi nhận là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư. Tuy nhiên, một số hợp chất VOC ở nồng độ cao và tiếp xúc lâu dài liên tục (thường trong môi trường công nghiệp) có thể tăng nguy cơ. Trong nhà dân dụng bình thường, thông gió tốt là đủ để giảm rủi ro xuống mức an toàn.

Phụ nữ mang thai có ở nhà mới sơn được không?

Nên tránh ở trong phòng mới sơn kín trong 2 tuần đầu, đặc biệt 3 tháng đầu thai kỳ. Nếu cần ở lại nhà, hãy đảm bảo thông gió tốt và tránh phòng vừa mới sơn xong. Chọn sơn Low VOC cho toàn bộ nhà nếu có kế hoạch từ trước.

Sơn Low VOC và Zero VOC khác gì sơn thường?

Sơn thường có thể chứa 150-500g/l VOC, sơn Low VOC dưới 50g/l, Zero VOC dưới 5g/l. Sơn Low/Zero VOC mùi ít hơn hẳn, an toàn hơn cho sức khỏe, giá cao hơn khoảng 20-40% nhưng rất đáng đầu tư cho phòng ngủ và phòng trẻ em.

Dùng máy ozone khử mùi sơn có tốt không?

Máy ozone có thể phá vỡ một số hợp chất gây mùi, nhưng nồng độ ozone cao cũng không tốt cho sức khỏe đường hô hấp. Nếu dùng, chỉ chạy khi không có người trong phòng và thông gió ít nhất 2 tiếng trước khi vào lại.

Trẻ nhỏ bao nhiêu tháng thì an toàn ở phòng mới sơn?

Không có con số tuyệt đối, nhưng khuyến nghị chung là đợi ít nhất 2-3 tuần sau khi sơn xong trước khi để trẻ nhỏ (đặc biệt dưới 12 tháng) ngủ và sinh hoạt lâu dài trong phòng đó. Thông gió tốt là yếu tố quan trọng nhất.

Tóm lại: 3 bước xử lý mùi sơn đúng cách

Mùi sơn nghe thì đáng ngại nhưng xử lý đúng cách thì hoàn toàn an toàn:

1. Thông gió tối đa - quan trọng nhất, mở tất cả cửa và dùng quạt đẩy không khí ra

2. Hỗ trợ bằng nguyên liệu tự nhiên - than hoạt tính + giấm + hành tây combo hiệu quả

3. Chờ đủ thời gian - sơn gốc nước 3-5 ngày, sơn gốc dầu ít nhất 1 tuần, phòng trẻ/bà bầu đợi 2 tuần

Mình cũng từng lo lắng lắm khi sơn lại nhà mà con nhỏ mới 2 tuổi. Nhưng thông gió tốt + than hoạt tính + đợi 1 tuần là yên tâm hoàn toàn! Sau đó mình đặt sáp thơm Felce Azzurra trong phòng, nhà thơm mát cả tháng luôn. Nếu bạn cần sáp thơm, xịt tinh dầu hay các sản phẩm làm sạch nhà an toàn, ghé Nắng House xem nhé! Tham khảo thêm cách chọn và sử dụng sáp thơm phòng để không gian luôn thơm mát sau khi xử lý mùi sơn xong.