Chị Hương ở Hà Nội kể rằng, năm nào cũng vậy, cứ đến 27-28 Tết là cả nhà lại quây quần vào bếp. Bà nội chỉ cách luộc giò cho trắng mịn, mẹ gói bánh chưng thâu đêm, còn chị phụ làm thịt đông trong veo. Mâm cơm Tết miền Bắc có thể giản dị hơn so với nhiều vùng miền, nhưng mỗi món đều mang ý nghĩa sâu sắc – từ màu xanh của bánh chưng tượng trưng đất trời, đến thịt đông tượng trưng sự minh bạch, trong sáng.

Năm nay, dù bạn là thế hệ trẻ lần đầu tự tay chuẩn bị Tết hay là những người đã quen thuộc với công việc bếp núc, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về 5 món ăn Tết miền Bắc không thể thiếu, cách làm đơn giản và một số mẹo nhỏ để giữ bếp luôn sạch sẽ sau khi nấu.

Vì Sao Mâm Cơm Tết Miền Bắc Luôn Có Những Món Này?

Khác với mâm cỗ miền Nam có nhiều món chiên xào, rán giòn, mâm Tết miền Bắc thường nghiêng về các món luộc, hấp, kho – giữ trọn hương vị tự nhiên của nguyên liệu. Đây là di sản ẩm thực được truyền qua nhiều thế hệ, phản ánh lối sống giản dị nhưng tinh tế của người Hà Nội xưa.

Ý nghĩa văn hóa:

• Bánh chưng: Tượng trưng đất trời, lòng hiếu thảo (theo truyền thuyết Bánh Chưng Bánh Dày)

• Giò chả: Thể hiện sự chu đáo, khéo léo của người nội trợ

• Thịt đông: Biểu tượng của sự trong sáng, minh bạch

• Dưa hành: Màu vàng tươi mang lại may mắn, xua tan vận xui

• Thịt kho trứng/giò luộc: Món mặn đầy đủ, thể hiện sự sung túc

5 Món Ăn Tết Miền Bắc Không Thể Thiếu

1. Bánh Chưng – Linh Hồn Mâm Cơm Tết

Nguyên liệu cơ bản:

• Nếp (1kg cho khoảng 4-5 cái bánh vuông)

• Đậu xanh không vỏ (300-400g)

• Thịt ba chỉ (500g)

• Lá dong hoặc lá chuối

• Muối, tiêu, hành khô

Cách làm đơn giản:

1. Ngâm nếp: Ngâm nếp 6-8 tiếng, vo sạch, để ráo. Trộn đều với 1 muỗng cà phê muối.

2. Làm nhân: Đậu xanh ngâm 3-4 tiếng, hấp chín, giã nhuyễn với muối. Thịt cắt miếng vuông, ướp tiêu, muối, hành khô.

3. Gói bánh: Lót lá dong 2 lớp chéo nhau, cho nếp – đậu – thịt – đậu – nếp theo thứ tự, gấp lá thành hình vuông, buộc chặt.

4. Luộc bánh: Xếp bánh vào nồi, đổ nước ngập, luộc 10-12 tiếng lửa liu riu. Thường xuyên thêm nước sôi để giữ mực nước.

Mẹo nhỏ:

• Chọn lá dong tươi, xanh đậm, không rách

• Luộc bánh bằng lửa nhỏ đều tay để bánh chín mềm, không bị nát

• Ép bánh sau khi luộc để bánh chắc, cắt đẹp

Ý nghĩa: Bánh chưng là món không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên, thể hiện lòng thành kính và sự biết ơn của con cháu.

2. Giò Lụa (Chả Lụa) – Món Ăn Tinh Tế Của Người Hà Thành

Nguyên liệu:

• Thịt nạc vai (1kg)

• Nước mắm, muối, đường, tiêu

• Bột năng hoặc bột sắn (50g)

• Lá chuối hoặc lá dong

Cách làm:

1. Sơ chế thịt: Thịt rửa sạch, cắt miếng vừa, giã hoặc xay nhuyễn. Nếu dùng cối đá giã sẽ cho giò dai, ngon hơn máy xay.

2. Nêm gia vị: Trộn thịt với nước mắm, muối, đường, tiêu, bột năng. Đánh đều tay theo một chiều trong 10-15 phút để giò dai, không bị vỡ khi luộc.

3. Gói giò: Lót lá chuối, cho thịt vào giữa, gói thành hình trụ tròn, buộc chặt hai đầu.

4. Luộc giò: Cho vào nồi nước sôi, luộc lửa nhỏ khoảng 30-40 phút. Vớt ra ngâm ngay vào nước lạnh để giò trắng mịn.

Mẹo nhỏ:

• Dùng nước đá khi đánh thịt để giò không bị nhão

• Luộc lửa nhỏ để giò không bị nứt vỏ

• Ngâm nước lạnh ngay sau khi luộc để giò trắng, không bị sạm

Ý nghĩa: Giò lụa thể hiện sự khéo léo, chu đáo của người làm bếp, là món quà biếu ý nghĩa trong dịp Tết.

3. Thịt Đông – Món Ăn Trong Trẻo Của Mùa Đông

Nguyên liệu:

• Giò heo hoặc móng giò (1kg)

• Tai heo, mộc nhĩ (tùy chọn)

• Gừng, hành, tiêu, nước mắm

• Rau mùi, hành lá

Cách làm:

1. Sơ chế: Cạo sạch lông, rửa kỹ giò heo với nước ấm, chà gừng. Tai heo luộc qua, cắt sợi.

2. Ninh nước dùng: Cho giò vào nồi, đổ nước ngập, thêm gừng đập dập, hành củ. Ninh lửa nhỏ 3-4 tiếng cho thịt mềm, nước dùng đặc quánh.

3. Làm đông: Vớt thịt ra, gỡ nhỏ. Lọc nước dùng cho trong, nêm nếm. Cho thịt, tai, mộc nhĩ, rau mùi vào khuôn, rót nước dùng ngập mặt.

4. Ủ lạnh: Để nguội tự nhiên rồi cho vào tủ lạnh qua đêm để đông đặc.

Mẹo nhỏ:

• Chọn giò có nhiều da, sụn để nước dùng đặc quánh tự nhiên

• Nếu nước dùng loãng, có thể thêm 1 ít gelatin

• Ăn kèm dưa góp hoặc chanh muối để giảm ngán

Ý nghĩa: Thịt đông trong veo như pha lê, tượng trưng cho sự minh bạch, trong sạch, cũng là món khai vị tuyệt vời cho bữa cơm Tết.

4. Dưa Hành (Củ Kiệu Muối) – Món Ăn Kèm Không Thể Thiếu

Nguyên liệu:

• Củ kiệu (hành ta) 1kg

• Đường, giấm, muối

• Ớt, tỏi (tùy chọn)

Cách làm:

1. Sơ chế củ kiệu: Củ kiệu bỏ vỏ, thái lát mỏng, rửa qua nước muối loãng, vắt ráo.

2. Pha nước ngâm: Hòa tan đường, giấm, muối theo tỷ lệ 1:1:0.5 (có thể điều chỉnh theo khẩu vị).

3. Ngâm dưa: Cho củ kiệu vào hũ, đổ nước ngâm ngập mặt, thêm ớt tỏi nếu thích. Đậy kín, để 3-5 ngày ở nơi thoáng mát.

4. Bảo quản: Sau khi dưa vàng đều, giòn, có thể cất tủ lạnh dùng dần.

Mẹo nhỏ:

• Chọn củ kiệu tươi, không héo, không đắng

• Thêm vài lát củ dền để dưa có màu hồng đẹp mắt

• Không nên ngâm quá lâu, dưa sẽ mềm, mất giòn

Ý nghĩa: Màu vàng của dưa hành mang ý nghĩa may mắn, thường được ăn kèm với giò chả, bánh chưng để tạo vị chua ngọt giải ngán.

5. Thịt Kho Trứng – Món Mặn Đậm Đà

Nguyên liệu:

• Thịt ba chỉ (500g)

• Trứng gà hoặc trứng cút (10 quả)

• Nước dừa tươi

• Nước mắm, đường phèn, hành tím, tiêu

Cách làm:

1. Sơ chế: Thịt luộc qua, cắt miếng vuông vừa ăn. Trứng luộc chín, bóc vỏ.

2. Kho thịt: Phi hành tím, cho thịt vào đảo săn. Nêm nước mắm, đường, tiêu. Đổ nước dừa ngập thịt, kho lửa nhỏ 30 phút.

3. Cho trứng: Khi thịt săn lại, cho trứng vào, kho thêm 15-20 phút cho nước sốt sệt lại, thịt mềm, thấm vị.

4. Hoàn tất: Tắt bếp khi nước sốt sánh, có màu nâu bóng.

Mẹo nhỏ:

• Dùng nước dừa tươi để thịt kho có vị ngọt tự nhiên, thơm hơn

• Kho lửa nhỏ đều tay để thịt mềm, không bị khô

• Ăn kèm cơm nóng hoặc bánh mì

Ý nghĩa: Thịt kho trứng là món mặn đậm đà, thường xuất hiện trong bữa cơm Tết để thể hiện sự đầy đủ, ấm no.

Tips Vệ Sinh Bếp Sạch Sẽ Sau Khi Nấu Món Tết

Nấu nhiều món Tết, bếp dễ bị dầu mỡ bám, mùi thức ăn nồng. Dưới đây là một số mẹo giúp bạn giữ bếp sạch sẽ:

1. Rửa nồi, chảo ngay sau khi nấu:

• Ngâm nồi luộc bánh chưng, thịt đông trong nước ấm pha chút nước rửa bát Earth Choice hương bạc hà để dầu mỡ tan nhanh.

• Dùng xơ mướp hoặc miếng rửa bát mềm, tránh làm trầy bề mặt nồi.

2. Lau bếp và tường bếp:

• Dùng khăn ẩm lau sạch mặt bếp, tường bếp ngay sau khi nấu để dầu mỡ chưa kịp khô cứng.

• Nếu bếp bị bết dính, có thể dùng nước lau đa năng hoặc hỗn hợp baking soda + nước ấm để tẩy.

3. Khử mùi bếp:

• Luộc vài lát chanh hoặc vỏ cam trong nước sôi để khử mùi thức ăn.

• Mở cửa sổ, bật quạt hút để không khí lưu thông.

4. Giặt khăn bếp, tạp dề:

• Ngâm khăn bếp trong nước ấm pha nước giặt, giặt sạch để sẵn sàng cho ngày Tết.

5. Vệ sinh máy hút mùi:

• Tháo lưới lọc, ngâm trong nước ấm pha nước rửa bát, chà nhẹ để loại bỏ dầu mỡ.

Checklist Chuẩn Bị 5 Món Ăn Tết Miền Bắc

• Mua nguyên liệu tươi ngon (thịt, nếp, đậu xanh, lá dong)

• Chuẩn bị dụng cụ (nồi lớn, khuôn thịt đông, dao, thớt)

• Gói bánh chưng (2-3 ngày trước Tết)

• Làm giò lụa, thịt đông (1-2 ngày trước Tết)

• Kho thịt trứng (có thể làm trước 1 ngày, hâm lại khi ăn)

• Ngâm dưa hành (1 tuần trước Tết)

• Vệ sinh bếp sau mỗi lần nấu

• Bảo quản món ăn đúng cách (tủ lạnh, hộp kín)

Câu Hỏi Thường Gặp

1. Bánh chưng luộc bao lâu thì chín?

Thời gian luộc bánh chưng phụ thuộc vào kích thước bánh. Thông thường, bánh vuông 10-12cm luộc khoảng 10-12 tiếng. Lửa phải nhỏ đều, thường xuyên kiểm tra và thêm nước sôi để giữ mực nước.

2. Giò lụa bị nứt vỏ khi luộc, nguyên nhân do đâu?

Giò nứt vỏ thường do luộc lửa quá to, nước sôi sùng sục. Hãy luộc lửa nhỏ, nước sôi lăn tăn nhẹ. Ngoài ra, gói giò quá chặt hoặc không đánh thịt kỹ cũng dễ khiến giò nứt.

3. Thịt đông không đông, làm sao?

Nếu thịt đông không đông sau một đêm, có thể do:

• Giò heo ít da, sụn → ninh thêm móng giò hoặc thêm gelatin

• Nước dùng quá loãng → đun cạn bớt nước

• Tủ lạnh không đủ lạnh → kiểm tra nhiệt độ tủ lạnh

4. Dưa hành bị mềm, không giòn?

Dưa mềm thường do ngâm quá lâu hoặc nước ngâm không đủ giấm/đường. Hãy thử điều chỉnh tỷ lệ nước ngâm và kiểm tra độ giòn sau 3-5 ngày.

5. Món ăn Tết bảo quản được bao lâu?

• Bánh chưng: 3-5 ngày (ở nhiệt độ phòng), 7-10 ngày (tủ lạnh)

• Giò lụa: 3-5 ngày (tủ lạnh)

• Thịt đông: 5-7 ngày (tủ lạnh)

• Dưa hành: 2-3 tuần (tủ lạnh)

• Thịt kho trứng: 3-5 ngày (tủ lạnh)

Gợi Ý Từ Nắng House

Chuẩn bị các món ăn Tết miền Bắc không chỉ là nấu nướng, mà còn là thời gian sum họp, chia sẻ công thức, kỷ niệm gia đình. Để giữ bếp luôn sạch sẽ, thơm tho trong những ngày bận rộn, hãy để nước rửa bát Earth Choice đồng hành cùng bạn – sản phẩm dịu nhẹ, an toàn, rửa sạch dầu mỡ mà vẫn thơm mát hương bạc hà tự nhiên.

Nắng House chúc mâm cơm Tết nhà bạn đầy đủ, ấm cúng và tràn ngập tiếng cười. Nếu cần tư vấn thêm về các sản phẩm vệ sinh bếp an toàn, đừng ngại ghé thăm Nắng House nhé!